Wetenschappers ontdekken 190 nieuwe soorten: spinnen dodende schimmel op kop

Wetenschappers waarschuwen dat menselijke activiteiten “de natuur tot op het randje van uitsterven uithollen”, na de publicatie van een lijst met nieuwe soorten die in 2025 voor het eerst werden beschreven.

Bijna 200 nieuwe planten en schimmels zijn vorig jaar als nieuw voor de wetenschap beschreven. Natuurbeschermers waarschuwen dat veel daarvan nu al “met uitsterven worden bedreigd”.

Vandaag (8 januari) presenteerden de Royal Botanic Gardens, Kew (RBG) in Londen, samen met internationale partners, hun top 10 van soorten die in 2025 zijn beschreven. Met de lijst willen ze laten zien hoeveel van de natuurlijke wereld nog altijd geen naam heeft.

“Het beschrijven van nieuwe planten- en schimmelsoorten is cruciaal nu de gevolgen van biodiversiteitsverlies en klimaatverandering zich razendsnel voor onze ogen voltrekken”, zegt dr. Martin Cheek, hoofdonderzoeker bij het Afrika-team van RBG Kew. “Het is moeilijk om te beschermen wat we niet kennen, niet begrijpen en waar we geen wetenschappelijke naam voor hebben.”

Dr. Cheek voegt daaraan toe dat zijn team, waar ze ook kijken, ziet hoe menselijke activiteiten “de natuur tot op het randje van uitsterven uithollen”. Als we niet investeren in taxonomie – het indelen en beschrijven van soorten – lopen we volgens hem het risico de systemen af te breken die “ons leven op aarde in stand houden”.

Dit zijn 10 van de opvallendste planten- en schimmelsoorten die in 2025 zijn beschreven.

De bloedbevlekte orchidee

Telipogon cruentilabrum is een nieuwe orchideeënsoort uit de hoge Andeswouden van Cotopaxi in Ecuador. De naam verwijst naar de bloedrode vlek op de lip van de bloem. De soort groeit op boomaardperen, meestal op 1,5 tot 3 meter boven de grond.

De geel met rood geaderde bloemen bootsen vrouwtjesvliegen na om seksueel opgewonden mannetjes aan te trekken voor de bestuiving. Meer dan de helft van het leefgebied van deze soort is echter al verdwenen, en de kap van bomen gaat door vanwege mijnbouw en landbouw.

Volgens RBG zijn er wereldwijd slechts zo’n 250 bekende soorten Telipogon, waarvan deze soort er één is van vier nieuwe planten die in 2025 zijn beschreven.

“Ze zijn berucht lastig te kweken en soorten zijn alleen te onderscheiden wanneer ze in bloei staan”, voegt de organisatie daaraan toe.

‘Gruwelijke’ spinnen-dodende schimmel

Het nieuwste lid van het rijk der schimmels bezorgt je mogelijk de rillingen. Purpureocillium atlanticum, gevonden in het Atlantische regenwoud in Brazilië, behoort tot een groep entomopathogene schimmels die andere organismen parasiteert.

Deze griezelige soort staat ook bekend als zombischimmel: hij infecteert valdeurspinnen die in hun holen in de bosbodem leven en overwoekert de spin vrijwel volledig met een zacht mycelium.

Uit het lijk groeit vervolgens een vruchtlichaam dat door de opening van het valdeurtje naar boven breekt en boven de grond wordt geheven om zijn sporen te verspreiden en de cyclus voort te zetten.

De vuurdemonbloem

Deze drie meter hoge woudstruik is meteen herkenbaar aan zijn fel oranje-rode en gele bloemen, en werd genoemd naar Calcifer, de vuurdemon uit de film ‘Howl’s Moving Castle’ uit 2004.

Wetenschappers denken dat Aphelandra calciferi veel potentieel heeft als opvallende sierplant in serres dankzij zijn spectaculaire verschijning.

Het is een van twee nieuwe soorten uit Peru die zijn beschreven in een publicatie van de Peruviaans-Britse auteurs Villanueva-Espinoza en John Wood, buitengewoon onderzoeksmedewerker bij Kews America-team.

Kerstpalm

Lokale bewoners kennen deze palm met opvallende rode vruchten als Amuring. De boom kan tot 15 meter hoog worden. Nu wetenschappelijk beschreven als Adonidia zibabaoa groeit hij op karst-kalksteenruggen in een klein gebied op het tyfoon-gevoelige eiland Samar, een van de Visayas in de Filipijnen. De soortnaam verwijst naar een oude naam voor Samar.

RBG zegt dat het toekennen van de status ‘nieuw voor de wetenschap’ “een uitdaging” was, omdat niet meteen duidelijk was tot welk geslacht de boom behoorde. DNA-analyses bevestigden uiteindelijk dat hij in het geslacht Adonidia thuishoort.

Er zijn slechts twee andere soorten in dit geslacht bekend, waaronder de kerstpalm: een van de meest geteelde tropische sierplanten ter wereld.

‘Levende steen’

Wetenschappelijk bekend als Lithops gracilidelineata subsp. mopane behoort deze soort tot een groep planten die beroemd zijn om hun steenvormige camouflage.

Hoewel ze op het eerste gezicht niet meer lijken dan een kiezelsteentje, zijn lithops eigenlijk vetplanten met één bladpaar en een madeliefachtige bloem.

De 38 bekende soorten komen uitsluitend voor in droge gebieden in Namibië en Zuid-Afrika, al zijn er ook enkele in Botswana aangetroffen. De nieuwe ‘mopane-lithops’ wijkt echter af van alle andere soorten doordat hij groeit in een gebied met meer neerslag en ‘mopane’-bos. Ook heeft hij een glad, witgrijs bladoppervlak in plaats van crème of bruinroze.

Lithops zijn populair als kamerplant, maar illegale verzameling in het wild om aan deze vraag te voldoen, drijft de soort richting uitsterven. Verschillende soorten zijn al door de IUCN aangemerkt als Bedreigd of Kwetsbaar voor uitsterven.

Een ernstig bedreigde sneeuwklokje

Deze fraaie bloem lijkt misschien op de sneeuwklokjes die je in het Verenigd Koninkrijk in bermen en tuinen ziet. Toch bleek ze, zoals sneeuwklokjesliefhebber Ian McEnery als eerste opmerkte, niet overeen te komen met een bekende soort.

Wetenschappers hebben de oorsprong inmiddels teruggevoerd naar de subalpiene graslanden van de berg Korab in Noord-Macedonië en Kosovo. Nu officieel Galanthus subalpinus genoemd, is dit piepkleine sneeuwklokje al direct aangewezen als Ernstig Bedreigd door verzameling voor de tuinbouwhandel.

Overbegrazing en branden zijn extra factoren die de soort onder druk zetten.

Rupsenorchidee

De rupsenorchidee (Dendrobium eruciforme) dankt zijn bijnaam aan de piepkleine, kruipende plantjes die lijken op een kolonie rupsen op een boomstam.

Het is de kleinste van zes nieuwe soorten die Indonesische wetenschappers vorig jaar hebben beschreven.

Vijf van de ontdekkingen komen voort uit Kews samenwerking met lokale partners om de belangrijkste gebieden voor natuurbehoud in Indonesisch Nieuw-Guinea in kaart te brengen.

Schimmel uit graswortels

Een groot deel van de schimmels die wetenschappers nog moeten beschrijven, zal naar verwachting bestaan uit soorten die met het blote oog nauwelijks te zien zijn. Magnaporthiopsis stipae, vorig jaar geïsoleerd uit de wortels van een grassoort, is daar een goed voorbeeld van.

Het is slechts één van 24 nieuwe soorten, 11 nieuwe geslachten en één nieuwe familie die als nieuw voor de wetenschap zijn beschreven in een studie naar een orde van schimmels die vooral als endofyten leven en plantenziekten veroorzaken.

Boomvrucht met banaan-/guavesmaak

De vruchten van deze 18 meter hoge boom uit Papoea-Nieuw-Guinea zijn relatief eenvoudig te oogsten. Ze groeien aan stengels die van de stam naar beneden lopen en zich tot zeven meter over de grond uitstrekken, waar ze witte bloemen vormen.

Volgens wetenschappers smaakt de vrucht als een kruising tussen banaan en guave, met een eucalyptusachtige nasmaak. De soort, Eugenia venteri, zou zich hebben ontwikkeld met bloemen die worden bestoven en zaden die worden verspreid door reuzenbosratten die in het gebied voorkomen.

Detarioïde vlinderbloemige boom

De grootste bewaren we voor het laatst: deze bedreigde boom groeit in het regenwoud van Kameroen en heeft een stamdiameter van 66 centimeter. Wetenschappers schatten dat Plagiosiphon intermedium zo’n 5.000 kilo weegt.

Het is een detarioïde vlinderbloemige (een lid van de bonenfamilie) en de eerste soort in bijna 80 jaar die aan het geslacht Plagiosiphon is toegevoegd, dat tot nu toe slechts vijf soorten telde.

Detarioïde vlinderbloemige bomen groeien in groepen en zijn afhankelijk van schimmels die een symbiotische relatie aangaan met hun wortels. De nieuwe soort is slechts van twee locaties bekend, beide in Ngovayang, een van de voornaamste hotspots voor unieke plantensoorten in Kameroen, maar geniet momenteel geen enkele bescherming.

(JO/©Euronews Green/vertaling en adaptatie: The Global Nature/Illustratie: Егор Камелев voor Unsplash)