De eerste indruk is niet genoeg: de toon van je stem kan alles veranderen

We weten dat eerste indrukken misleidend kunnen zijn. Maar nu weten we meer: onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Milaan-Bicocca heeft aangetoond dat een enkel woord, of gewoon de toon van de stem, de kracht heeft om het gezicht van een andere persoon in onze gedachten te tekenen.

Anders gezegd, één enkel woord, één enkele intonatie, kan onze mentale voorstelling van de andere persoon volledig herschrijven.

Om tot hun conclusies te komen, gebruikten de onderzoekers een techniek die 'inverse correlatie' heet. Deze methode is goed ingeburgerd voor het karakteriseren van perceptuele modellen (...), is bijzonder geschikt voor scenario's waarbij de menselijke waarnemer op zoek is naar details binnen een globaal beeld en het perceptuele systeem wordt geanalyseerd met behulp van radiaal symmetrische ruis.

Positieve of negatieve stem

In dit nieuwe onderzoek werd de methode gebruikt om de mentale representaties van gezichten in de hoofden van een aantal deelnemers te visualiseren, zowel voor als na het luisteren naar een 'positieve' of 'negatieve' stem.

Als de stem zacht en vriendelijk leek, reconstrueerden de gedachten van de vrijwilligers het beeld van een opener, aangenamer en betrouwbaarder gezicht; omgekeerd 'schetste' een koude of vijandige stem gezichten met strengere, hardere en negatievere trekken. Deze effecten traden zelfs op als de gezichten aanvankelijk op tegenovergestelde manieren waren beschreven.

Een spontaan integratieproces

Volgens de onderzoekers gaat het om een spontaan proces van integratie van de zintuigen, dat automatisch optreedt, zelfs als het gezicht alleen wordt bekeken om de kenmerken te onthouden en niet om het te beoordelen.

Sociale indrukken zijn niet 'in steen gebeiteld'", legt Matteo Masi, hoofdauteur van het onderzoek, uit. Luisteren naar iemands stem kan het visuele beeld dat we van die persoon in ons hoofd hebben herprogrammeren. Onze waarnemingen staan open voor informatie van meerdere zintuigen en zijn veel kneedbaarder dan we denken.

Zoals de auteurs aangeven, variëren de potentiële toepassingen van dit onderzoek theoretisch van personeelswerving tot gerechtelijke processen, van interacties met spraakassistenten en door AI gecreëerde avatars tot het vergroten van het vertrouwen in de media en de politiek.

Marco Brambilla, een onderzoeker in sociale psychologie, voegt eraan toe dat onze geest niet alleen 'momentopnames' maakt van de mensen om ons heen, maar deze voortdurend construeert. Elk nieuw stukje informatie, een gebaar, een woord, een stem, kan veranderen wat we denken te zien.

Nee, eerste indrukken zijn niet alles!

Bronnen: Universiteit van Milaan-Bicocca / Sociaal-psychologische en persoonlijkheidswetenschappen.

(EJ/©GreenMe.it/Vertaling en bewerking: The Global Nature/Illustratie: René Ranisch via Unsplash)