De aarde verliest haar klimaatschild (en de schuld ligt bij microplastics)

Ze zitten inmiddels in alle omgevingen: in het diepe oceaanwater, in bronnen van zoet water, in de atmosfeer, in de bodem, in het Arctische ijs en zelfs in het menselijk lichaam. Microplastics – die piepkleine plasticdeeltjes kleiner dan 5 mm – zijn veel wijdverspreider dan we denken en het is inmiddels duidelijk dat ze een bedreiging vormen voor het milieu.

Ze vervoeren toxines die worden opgenomen door levende organismen, inclusief mensen, waardoor allerlei ziekten kunnen ontstaan. Ze verstoren ecosystemen, brengen het leven in zee in gevaar en verminderen de vruchtbaarheid van de bodem. Maar hoeveel weten we eigenlijk over hun impact op mariene ecosystemen?

Dat probeert een zojuist gepubliceerd onderzoek in het Journal of Hazardous Materials: Plastics te achterhalen. Daaruit blijkt dat microplastics in mariene ecosystemen het natuurlijke koolstofvastleggingsproces verstoren, door hun invloed op fytoplankton en zoöplankton, de sleutelfiguren in de koolstofcyclus.

Het onderzoek

Microplastics worden alom erkend als verontreinigende stoffen, maar uit het onderzoek blijkt dat ze ook interfereren met het vermogen van de oceaan om kooldioxide op te nemen.

Microplastics verstoren het zeeleven, verzwakken de ‘biologische koolstofpomp’ en stoten zelfs broeikasgassen uit terwijl ze afbreken, legt Ihsanullah Obaidullah uit, universitair hoofddocent geïntegreerde waterverwerkingstechnologieën aan de Universiteit van Sharjah en corresponderend auteur van het onderzoek. Op termijn kunnen deze veranderingen leiden tot opwarming en verzuring van de oceanen en tot verlies aan biodiversiteit, wat de voedselzekerheid en kustgemeenschappen wereldwijd in gevaar brengt.

Volgens het onderzoek is de biologische koolstofpomp – het proces waarbij koolstof van de atmosfeer naar de diepere lagen van de oceaan wordt getransporteerd – het belangrijkste mechanisme dat microplastics koppelt aan de opwarming van de aarde en klimaatverandering. Microplastics verstoren dit proces door de fotosynthese van fytoplankton te verminderen en het metabolisme van zoöplankton aan te tasten, stellen de auteurs van Journal of Hazardous Materials: Plastics.

De oceanen zijn de grootste koolstofput van de aarde, maar microplastics zijn bezig om dit natuurlijke schild tegen klimaatverandering te ondermijnen.

Jaarlijks komt er meer dan 10 miljoen ton plasticafval in de oceanen terecht, waarvan 99% voornamelijk bestaat uit vezels uit textiel en kleding die naar de diepzee zinken. Microplastics op zich kunnen al toxisch zijn voor het leven in de diepzee, maar ze kunnen ook andere schadelijke verontreinigende stoffen zoals PFAS en zware metalen meenemen. Daarmee vormen ze een ‘multistressor’ voor het milieu die de volledige voedselketen kan beïnvloeden.

De impact van microplastics op de gezondheid van de oceanen, met name wat betreft mogelijke opwarming en verzuring, blijft zorgwekkend. Tegelijkertijd vertoont de bestaande literatuur grote lacunes in de methoden om deze effecten te berekenen of te voorspellen, wat belangrijke richtingen voor toekomstig onderzoek blootlegt, zo besluit het onderzoek.

(JO/©GreenMe.It/vertaling en adaptatie: The Global Nature/Illustratie: NASA voor Unsplash)