Historisch keerpunt in Europa: wind- en zonne-energie halen fossiele brandstoffen in

Het jaar 2025 betekende een keerpunt voor hernieuwbare energie en alle gegevens die binnenkomen bevestigen dit.

Voor het eerst heeft de door wind en zon opgewekte energie de door fossiele brandstoffen geproduceerde energie ingehaald, waarmee een structurele verandering in het elektriciteitssysteem op het Europese continent is geconsolideerd. Volgens de European Electricity Review, gepubliceerd door Ember, genereerden wind en zon 30% van de elektriciteit in de EU, waarmee ze fossiele brandstoffen, die zich hadden gestabiliseerd op 29%, inhaalden.

De belangrijkste drijvende kracht achter deze inhaalslag was de buitengewone groei van zonne-energie, die voor het vierde achtereenvolgende jaar met meer dan een vijfde (+20,1%) toenam. In 2025 produceerde zonne-energie een recordaandeel van 13% van de energie in de EU, waarmee het zowel steenkool als waterkracht inhaalde. Deze groei was gelijkmatig verdeeld over alle EU-landen, die allemaal een stijging van de zonne-energieproductie lieten optekenen, met pieken van meer dan 20% in landen als Hongarije, Cyprus, Griekenland, Spanje en Nederland.

In totaal leverden hernieuwbare bronnen bijna de helft van de elektriciteit in de EU (48%). Dit resultaat werd bereikt ondanks ongewone weersomstandigheden, die leidden tot een daling van de hydro-elektrische productie met 12% en een daling van de windproductie met 2%. Windenergie bleef echter de op één na grootste bron van elektriciteit in de EU, goed voor 17% van het totaal, vóór gas. In niet minder dan 14 van de 27 lidstaten wekten wind- en zonne-energie meer elektriciteit op dan alle fossiele brandstoffen samen.

Steenkool blijft snel afnemen en bereikt een historisch dieptepunt van 9,2% van de elektriciteitsproductie in de EU, een indrukwekkend cijfer als je bedenkt dat steenkool tien jaar geleden nog bijna een kwart van de totale energie leverde. Omgekeerd is de elektriciteitsproductie uit gas in 2025 met 8% gestegen ter compensatie van de lage hydro-elektrische productie, hoewel deze op de lange termijn een neerwaartse trend blijft vertonen. Het gebruik van gas heeft echter hoge kosten met zich meegebracht: de importrekening is gestegen tot 32 miljard euro, waarbij Italië en Duitsland tot de landen behoren die de hoogste prijs hebben betaald.

De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen blijft de wereldwijde instabiliteit aanwakkeren en de prijzen opdrijven. Deskundigen benadrukken dat de EU nu prioriteit moet geven aan het verminderen van de gasimport, die het systeem kwetsbaar maakt voor energiechantage. Een van de belangrijkste oplossingen is het versnellen van de inzet van batterijopslagsystemen, waarmee lokaal geproduceerde hernieuwbare energie kan worden overgedragen aan het net. Een van de belangrijkste oplossingen ligt in het versnellen van de inzet van batterijopslagsystemen, die het mogelijk maken om lokaal geproduceerde hernieuwbare energie over te brengen naar piekverbruikstijden, waardoor de prijzen worden gestabiliseerd en het gebruik van gas 's avonds wordt verminderd.
 

(JS/©Greenme.it/Bron: Ember/Vertaling en bewerking: The Global Nature/Illustratie: Unsplash)